Schuldig of machteloos?

She’s a whisper away from a dangerous place
‘Cause lies aren’t a fix for the truth

– uit The fixer van Brent Morgan

Waarom deed ik niets? Had ik maar… Als ik niet… Ik had toch ook… Dan was er nooit iets gebeurd.

Schuldig

Ik voel me schuldig. Schuldig om wat ik niet deed en schuldig om wat ik wel deed. Ik deed wat ze vroeg en deed niets om te voorkomen dat ze doorging. Als ik anders had gehandeld, dan was ik nooit seksueel misbruikt. Daar ben ik jaren van overtuigd geweest, maar langzaam komen er nu barstjes in het beeld dat ik had. Zo voorzichtig dat ik eigenlijk nog niet weet of de barstjes er wel mogen zijn. Want wat als het toch mijn schuld was?

Machteloos

Ik weet dat mijn schuldgevoelens ook een functie hebben, een reden waarom ze er zijn. Als het niet mijn schuld was, dan was ik machteloos. De schuldgevoelens kan ik beter verdragen dan het idee dat ik machteloos was en niets kon doen aan wat er gebeurde. Dat is te groot en te pijnlijk om er volledig te laten zijn.

Ontkennen

Maar ondanks dat zit de machteloosheid er toch. Ergens diep van binnen: verscholen in een hoekje waar niemand kijkt, in het donker waar het licht niet schijnt en in de stilte waar het geluid niet komt. Subtiel, zodat ik nog kan ontkennen dat er is. Maar dat ik tegen mezelf lieg dat de machteloosheid er niet is, laat het niet verdwijnen en lost het niet op. Dat wat er niet mag zijn, broeit onder de oppervlakte door en maakt het uiteindelijk alleen maar moeilijker. De schuldgevoelens zitten mijn herstel in de weg.

Proces

Laatst zei iemand tegen me dat het mijn schuld niet was, dat ik nog maar een kind was. Dat was de eerst keer dat ik dat een klein beetje tot me door kon laten dringen zonder het gelijk te ontkennen. Het begint tot de mogelijkheden te behoren dat ik onschuldig en machteloos was. Het is een proces dat langzaam in beweging komt, maar waarvan ik tegelijkertijd twijfel of het wel terecht is.

Ik was een kind

Als ze als kind niet al zo oud had hoeven zijn
Had ze vandaag een kinderlied gezongen
Als ze als kind gewoon een kind had kunnen zijn
Was ze vandaag als een kind opnieuw begonnen

– uit Als ze als kind van Liselore Gerritsen

Ik ben nog geen jaar als ik niet voldoende aandacht krijg. Mijn moeder wordt opgeslokt door andere dingen om haar heen, maar ik ben er ook nog. Ik loop een groeiachterstand op, omdat ze niet voldoende tijd neemt om me te voeden. Ik ben nog geen jaar, maar nu al vergeten.

Ik ben 5 als ik huil om gezien te worden. Ik huil omdat niemand luistert en ik huil omdat ik niet weet hoe ik me anders moet uiten. Ik klamp me vast aan wat er niet is en zoek veiligheid bij wat er nooit zal zijn. Ik raak verdwaald in wat ik mis. Ik ben 5, maar daar is geen ruimte voor.

Ik ben 8 als ik niet kan ontkomen aan wat andere van me willen. Ik moet voldoen aan wat mijn omgeving van me verwacht, zo min mogelijk tot last zijn en vooral niet bijdragen aan de moeilijkheden die er al zijn. Het voelt alsof ik de vrede moet bewaren en dat het mijn schuld is als dat niet lukt. Ik schiet tekort en weet niet meer wat ik kan doen om het goed te maken. Ik ben 8, maar de tijd blijft hangen.

Ik ben 11 als mijn moeder aan me vraagt of ik voor mijn zus wil zorgen als mijn ouders er op een dag niet meer zijn. Mijn moeders woorden impliceren dat ik meer verantwoordelijkheden heb dan ik me kan beseffen. Ik ben niet meer zomaar het zusje van een zus die het moeilijk heeft, ik ben nu het zusje dat op een dag misschien alle zorgen voor haar zus op zich moet nemen. Misschien nooit, misschien morgen. Ik ben 11, maar die dag gaat mijn leeftijd verloren.

Ik ben 14 als haar handen mij mijn eigen seksuele ontwikkeling ontnemen. Haar blikken maken van mijn lichaam een object en haar opdringerigheid zorgt ervoor dat ik niet meer gezien wil worden. Langzaam verdwijnt het laatste restje van wie ik ben. Ik ben 14, maar ben dat nooit geweest.

Ik was een kind.

Onveilig gehecht

© E. H. Shepard

Piglet sidled up to Pooh from behind.
“Pooh!” he whispered.
“Yes, Piglet?”
“Nothing,” said Piglet, taking Pooh’s paw. “I just wanted to be sure of you.”

– A.A. Milne, The House at Pooh Corner

Sprookje

Lang geleden, in een land hier ver vandaan, woonden twee mensen die heel veel van elkaar hielden. Hun eerste kind was drie toen de tweede werd geboren. Er was alle tijd en ruimte voor de nieuwe baby en er werd goed voor haar gezorgd. De ouders reageerden sensitief en voorspelbaar op haar signalen. Er zat continuïteit in hun aanwezigheid en ze waren in staat om de gevoelens en gedachten van de baby te herkennen en daar ook rekening mee te houden. Het kindje groeide veilig op en ze leefden nog lang en gelukkig.

Veilige hechting

Maar de realiteit is vaak niet het sprookje wat het zou moeten zijn. Hoe de hechting in de eerste levensjaren en daarna verloopt is belangrijk voor de sociale en emotionele ontwikkeling. In de ideale situatie ontstaat er een duurzame en warme band waardoor het kind zich veilig voelt. Een veilige hechting zorgt ervoor dat het kind emoties leert reguleren en is bepalend voor het zelfvertrouwen en de sociale relaties als kind, en later als volwassene. Ook als er iets misgaat, hechten kinderen zich aan hun ouders/verzorgers. De emotionele veiligheid die dat dan op zou moeten leveren, blijft echter achterwege.

Als zekerheid ontbreekt

Hoe graag ik ook wil dat het anders is, ik ben onveilig gehecht. Ik heb nog niet helemaal helder hoe het precies in elkaar zit, maar dat er iets niet goed is gegaan weet ik wel. Als kind ben ik angstig en onzeker. Dat uit zich in huilen, boos zijn en in paniek raken als ik niet weet waar ik aan toe ben. Voor mijn emoties is thuis geen ruimte en dat verward me alleen maar meer. De veilige uitvalbasis ontbreekt en daardoor voel ik me verloren. Klein, bang en alleen, maar vooral hunkerend naar veiligheid die ik bijna wanhopig bij mijn ouders zoek, maar niet ontvang.

Angst

In het heden loop ik nog steeds tegen hechtingsproblematiek aan, alhoewel zich dat nu anders uit. Ik vind het moeilijk om mensen toe te laten en hecht me niet snel. Als ik dat wel doe, roept dat vooral als ik me net begin te hechten veel verdriet en angst op. Verdriet om de keren dat het al is misgegaan en angst om wat er deze keer allemaal kan gebeuren. Hierdoor loop ik veel dingen mis in mijn leven en in het contact met andere mensen. De angst belemmert me enorm.

Herschreven sprookje

Lang geleden, in een land hier heel dichtbij, werd een klein meisje geboren in een gezin waar op dat moment geen tijd en ruimte voor haar was. Ze kreeg niet wat ze nodig had en ze groeide angstig en onzeker op. De wereld thuis voelde niet veilig, waardoor de buitenwereld heel bedreigend leek. Ze werd ouder en keek met wantrouwen naar de wereld om haar heen. Langzaam leerde ze echter dat er ook mensen wel te vertrouwen waren en begon ze zich makkelijker aan anderen te hechten. Ze is nog niet op dat punt, maar uiteindelijk zal haar verleden niet meer haar heden bepalen.

Verborgen herinneringen

When you hurt under the surface
Like troubled water running cold
Well time can heal but this won’t

– uit Before you go van Lewis Capaldi

forget-me-not-4474652_1920

Verborgen

Mijn hoofd is soms een chaos waar ik geen grip op kan krijgen. Herinneringen verstoppen zich. Ze verbergen zich op plekken waar ik het bestaan niet van weet, maar helemaal verdwenen zijn ze nooit. Soms triggert iets me, waardoor herinneringen en emoties omhoog schieten. Ze verlaten hun zorgvuldig toegedekte plekje onder de oppervlakte en bevinden zich voor even vol in het zicht.

Trigger

Mijn moeder zegt iets tegen me en opeens ben ik niet meer de volwassene, maar een klein bang kind. Ik zie mezelf als klein meisje bij het winkelcentrum. Ze dreigt om me achter te laten, daar bij de winkels, voor mijn gevoel ver van huis. Ik raak in paniek en weet niet meer wat ik moet doen. Ik ben bang en ik huil. Die dreiging uit ze vaker, als ze me vervelend vindt of als ik niet precies doe wat ze van me verlangt. Ze gebruikt het af en toe nog steeds, maar tegenwoordig weet ik dat het alleen maar woorden zijn om haar zin te krijgen. Maar dat kleine bange meisje weet het niet.

Vergeet me niet

En dan, net zo snel als de herinneringen omhoog kwamen, zijn ze ook weer verdwenen. Ver weg en onaanraakbaar. Het lijkt veiliger zo, maar dat is het niet. Verborgen herinneringen woekeren voort, verwoesten zonder dat ik het door heb. Toch voel dat ik er iets kapot is. Aangetast. Als een litteken dat pijn doet als ik het aanraak, zonder dat ik me kan herinneren dat daar ooit een wond heeft gezeten. Alsof het zachtjes roept: “vergeet me niet”.

Zichtbaarheid

Heel voorzichtig komen er nu af en toe een verborgen herinneringen omhoog. Ze kijken boven de oppervlakte uit en verdwijnen vervolgens weer in de onwetendheid. In de korte tijd dat ze zichtbaar zijn, doe ik mijn best om ze er te laten zijn. Ik probeer ze zoveel mogelijk de ruimte te geven die ze verdienen, die het kind dat ik toen was verdient.

Klein meisje

Herinneringen kunnen pas helen als ik ze daadwerkelijk kan zien, niet als ze zich onder de oppervlakte verbergen. Tijd heelt de vergeten wonden niet. Want wat vergeten is, is niet verdwenen. Ik weet niet of zich nog meer dingen verstoppen in mijn hoofd en ik weet ook niet of ik daar ooit achter zal komen, maar ik weet wel dat ik mijn best zal doen om er te zijn voor het kleine meisje dat ik was, waar ze ook mee zit.

Mag mijn pijn er zijn?

De pijn van de wereld

De wereld lijkt soms alleen maar uit ellende en heftige gebeurtenissen te bestaan. Bosbranden, een pandemie, oorlogen, milieuvervuiling, kindermisbruiknetwerken. De wereld staat in brand. Soms letterlijk, maar vaker figuurlijk. Het lijkt donker. Er gaat zoveel mis en in de stormvloed van gemeenschappelijke trauma’s tot misdaden die zo gruwelijk zijn dat men ze liever ontkent, zit ik met mijn kleine stukje pijn.

Het mag er niet zijn

In mijn hoofd hoor ik een van mijn vroegere behandelaren nog zeggen dat mijn klachten niet in verhouding staan tot wat er met me is gebeurd. Er moet dus wel iets mis zijn met mij en niet met wat ik heb meegemaakt. Ik heb altijd het gevoel dat wat ik voel er niet mag zijn en dat zit er al van jongs af aan in. Als ik wel uit wat dingen met me doen, voelt het alsof ik moet bewijzen dat ik het recht heb om te voelen wat ik voel.

Ontkennen

Maar hoe meer ik ontken dat mijn pijn er is, hoe meer moeite het doet om zich toch te laten zien. Ik raak in paniek, lig met huilbuien op bed en wil er het liefst gewoon even niet meer zijn. Als ik kon verdwijnen zonder ooit te hebben bestaan, dan zou ik het zo doen. Maar ik ben er, mijn pijn is er en er is niets wat ik daaraan kan veranderen.

Mijn pijn

Als ik naar mijn jeugd kijk zonder de ellende van de rest van de wereld erbij te betrekken, dan zie ik wel dat dingen niet kloppen. Ik zie dat het niet normaal is om als baby te worden verwaarloosd, dat het niet hoort om als kind weinig aandacht te krijgen en altijd bezig te moeten zijn met de problemen van een ander en dat seksueel misbruik in niemands leven thuishoort. Maar toch voelt het zo vaak alsof mijn pijn er niet toe doet.

Het mag er zijn

Als ik goed kijk naar het licht tussen de schaduwen, dan zie ik ook de mooie stukjes van het leven. Ook al lijkt het soms donker, de wereld bestaat niet alleen maar uit ellende. De wereld bestaat uit mensen met elk hun eigen stukje pijn, maar ook met hun eigen stukjes geluk. Het erkennen en voelen van de pijn is belangrijk om ruimte te creëren voor die stukjes geluk. Juist als de pijn klein lijkt, is het soms lastig om het er te laten zijn.

Ingehouden adem

bankje

I’m holding my breath ‘til I can say
All of the words I wanna say from my heart
– uit Trying my best van Anson Seabra

Bankje in het verleden

Ik zit op een bankje in de polder bij een eenzame boom. Het waait en ik heb het koud. Ik hou mijn adem in, om de verhalen binnen te houden die ik niet verteld wil hebben. Ik probeer te verdwijnen in mijn jas, om de wind niet te hoeven voelen. Als kind moet ik ook wel eens op dit bankje hebben gezeten, maar mijn herinneringen laten me in de steek. Ik probeer niet te denken aan het meisje dat ik was, maar het heden en het verleden lopen in mijn hoofd door elkaar.

Het meisje dat ik was

Ik hou mijn adem in en staar in de verte. De wereld van nu verdwijnt en maakt plaats voor die van toen. Het meisje dat ik was zit naast me op het bankje en samen kijken we naar de vogels. Zij in haar heden, ik in mijn verleden. Ik ben veilig, maar zij is dat niet. Haar onveilige gevoel kruipt bij me naar binnen, terwijl zij niet doorheeft wat er aan de hand is. Ik voel hoe eenzaam ze zich moet voelen, net als de boom achter ons.

Verhalen

Ze kijkt me aan en het is alsof de wind gaat liggen. De stilte die tussen ons hangt, is het enige wat ik nog hoor. Er zijn zoveel woorden die ik nooit heb uitgesproken, maar tegelijkertijd is er niets meer om te vertellen. Woorden blokkeren en blijven hangen in mijn keel. Verhalen die ik niet verteld wil hebben blijven steken, verborgen in een brei van angst en verdriet. Ik hou mijn adem in, want dat is wat ik altijd doe.

Uitademen

Langzaam verandert het verleden weer in het heden. Ik ben niet meer het kleine bange meisje dat naast me zit, maar ze zal altijd onderdeel van me blijven. Op haar eigen plekje, waar ze veilig is en waar er wel naar haar geluisterd wordt. Zij en haar verhalen die verteld mogen worden. Ik weet niet altijd welke weg ik moet bewandelen, maar ik doe mijn best om er te zijn voor het meisje dat ik was. Voorzichtig adem ik uit. De wind is terug.

Now it’s time to let the curtains unfold
And tell all the stories that I didn’t want told
– uit Trying my best van Anson Seabra

Een niet verzonden brief

Deze blog is een niet verstuurde brief aan 1 van mijn oude therapeuten. Ik heb al eerder over haar geschreven (Beschadigd door therapeut), maar nog nooit het hele verhaal verteld. Laatst kwam ik dit artikel tegen: Hilly’s therapeut ging twintig jaar lang te ver, voor het haar lukte er iets aan te doen. Alhoewel mijn verhaal heel anders is dan dat van Hilly, herkende ik wel een aantal dingen. Ik wist me na 8 maanden los te maken, maar ik kan me niet voorstellen hoe onmogelijk dat moet zijn als je therapeut een (emeritus) hoogleraar in traumatherapie is.

And I want it, I want my life so bad
I’m doing everything I can
Then another one bites the dust
It’s hard to lose a chosen one
– uit Elastic heart van Sia

Beste therapeute,

Alhoewel deze brief aan jou is gericht, schrijf ik hem voor mezelf. Het kan zijn dat je niet meer weet wie ik ben, maar helaas weet ik nog heel goed wie jij bent. Je zit in mijn hoofd en dat belemmert me. Jouw woorden cirkelen rond en komen naar de oppervlakte als ik ze het minst kan gebruiken. Jouw daden hebben ervoor gezorgd dat ik nog moeilijker mensen toe kan vertrouwen, omdat ik bang ben dat ze me net zoveel pijn zullen doen als jij dat hebt gedaan. Hoe graag ik het ook wil, ik krijg je niet uit mijn systeem. Dat maakt me boos.

Oordelen

Terwijl ik dit schrijf, schieten de oordelen over mezelf door mijn hoofd. Het voelt alsof het mijn eigen schuld is, ik had kunnen weten dat je me niet kon helpen en ik schaam me ervoor dat ik het zover heb laten komen. Jouw enige scholing waren een aantal cursussen die niets te maken hadden met mijn problematiek. Maar ik was 19, ziek en vertrouwde erop dat je de waarheid sprak als je zei dat je me kon helpen. Ik wilde niets liever dan geloven dat het waar was. Ook was ik een paar maanden daarvoor weggestuurd bij een GGZ-instelling, omdat ze vonden dat ik niet genoeg mijn best deed om beter te worden. Ik durfde daardoor niet meer naar de huisarts te gaan en ik dacht dat jij mijn enige hoop was. Het ging al mis voordat ik je überhaupt had ontmoet.

8 maanden

Het is nu inmiddels 7 jaar geleden dat ik op een dinsdag in maart voor het eerst bij jou voor de deur sta. Ik mail in die tijd met iemand die denkt dat jij me zou kunnen helpen. Dus daar sta ik dan, vertwijfeld bij jou voor de deur. Ik zit middenin mijn eetstoornis en ben bang, heel bang. Je woont, samen met je man, niet bijzonder groot, maar toch redelijk ruim. Het kleinste kamertje van jullie geel geschilderde woning is zorgvuldig ingericht als therapieruimte. Ik vind het wat benauwd, maar tegelijkertijd voelt het geborgen aan. 8 maanden lang breng ik bijna elke week een uur door in het kamertje dat steeds kleiner lijkt te worden. Jij zit altijd bij de deur, ik bij het raam.

Blind

In het begin voelt het goed. Ik voel me enigszins veilig en klamp me vast aan dat gevoel. Het maakt me blind voor dat wat er wel is, maar ik niet wil zien. Je bent vriendelijk, geduldig en zet me niet onder druk. Ik heb het gevoel dat ik eindelijk echt bij iemand terecht kan, het is voor het eerst in mijn leven dat ik dat ervaar. Je bent er voor me zoals er nog nooit iemand voor me is geweest. Ons contact gaat ver. Ik zit een keer bij je op schoot en je knuffelt me regelmatig. Ik merk wel dat er dingen niet kloppen, maar mijn wanhoop wint het van mijn twijfels.

Te ziek

Achteraf denk ik dat ik te ziek was om door jou geholpen te kunnen worden, maar je geeft niet op en gaat over grenzen om me wel te helpen. Het beste wat je echter kan doen, is me doorverwijzen. Je hebt niet voldoende kennis van anorexia, seksueel misbruik en de andere trauma’s in mijn verleden. De dingen de je zegt, duwen me verder in de anorexia en doen me geloven dat ik helemaal geen trauma’s heb.

Lichaam

Zo begin je bijvoorbeeld regelmatig over mijn lichaam. Ik moet aankomen, zodat ik nog net op tijd “basale borsten” kan krijgen. Ik ben daar nooit uit mezelf over begonnen, waar je het vandaan haalde dat dat me bezig houdt, weet ik niet. Met vrouwelijke vormen heb ik juist vanuit mijn misbruikverleden veel moeite. Ik voel me steeds heel ongemakkelijk als je erover begint. Het versterkt mijn eetstoornis en maak me bang. Waarom kijk je op die manier naar mijn lichaam? Waarom vind je dat dit voor mij belangrijk moet zijn?

Experimenteren

Als ik met veel moeite naar je schrijf dat ik ben misbruikt, neem je dit niet serieus. Je zegt dat ik er niet mee hoef te zitten. Je woorden zijn geruststellend bedoelt, maar ze verwarren me alleen maar meer. Je weet dat er dingen tegen mijn zin in zijn gebeurd, maar je vind dat experimenteren normaal is. Niets om mee te zitten, je hebt dat immers zelf in het verleden ook met je nichtjes gedaan. Het hoort erbij. Ergens in mijn hoofd sluit iets zich af en ik maak op dat moment onbewust de keuze er niet meer over te praten.

Genoten

Verder suggereer je dat ik van het misbruik genoten zou hebben en er daarom mee zit, omdat ik op vrouwen zou vallen en me daarvoor schaam. Mijn geaardheid is op dat moment niet iets waar ik me mee bezig houdt, maar voor mij zou het geen probleem zijn als ik vrouwen val. Je woorden gaan compleet voorbij aan hoe ik erin sta en doen nog steeds veel met me, omdat het raakt aan de reactie die mijn lichaam tijdens het misbruik had. Iets waar ik me ook voor schaam en nog steeds liever verberg dan dat ik erover praat. Jouw suggestie versterkt dat.

Vorige levens

Daarnaast sluiten jouw spirituele denkbeelden niet aan bij die van mij. Op zich vind ik dat geen probleem, zolang je jouw ideeën maar niet aan me opdringt. Dat doe je echter wel. Wat er met mij is gebeurd, kan volgens jou mijn klachten niet verklaren. De reden dat ik er toch zoveel last van heb, moet dus wel door gebeurtenissen uit mijn vorige levens komen. Ik heb daar niet veel mee, maar dit is de enige optie die er volgens jou over blijft. Ik voel me hierdoor nog meer een aansteller en weet niet goed hoe ik hiermee om moet gaan.

Verandering

Ondanks dit alles blijf ik bij je in therapie. Het knagende gevoel over de dingen die je zegt en hoe we met elkaar omgaan, stop ik zorgvuldig weg. Het bestaat niet. Tegelijkertijd blijf je ook lief en zorgzaam, totdat er opeens iets verandert. Ik vertel je dat ik je vertrouw en dat lijkt voor jou een teken te zijn dat het tijd is om dingen anders te gaan doen. Vertrouwen is voor jou een excuus om datzelfde vertrouwen juist te schenden. Het lieve en zorgzame verdwijnt steeds meer naar de achtergrond. Het is er af en toe nog wel, maar tegelijkertijd wordt je dwingender en kouder. Je wordt onvoorspelbaar en soms voelt het meer alsof ik voor jou kwam in plaats van voor mezelf.

Op kamers

Het gaat niet beter met mijn eetstoornis, maar jij bedenkt een oplossing. Jij en je man verhuren kamers aan studenten. Er is er net eentje vrijgekomen en daar kan ik intrekken. Op die manier kan je me beter helpen met eten en kan ik me losmaken van mijn thuissituatie. Nu besef ik me pas hoe onverantwoord dit plan alleen op het gebied van eten was. Ik had ernstig ondergewicht en jij niet de expertise om me te helpen om op een veilige manier aan te komen, zowel lichamelijk als mentaal.

Keuzes

Ik twijfel en word heen en weer geslingerd tussen het wel en niet doen. Ik bespreek het met mijn ouders, maar die zijn er fel op tegen. Je zegt dat ik heldere keuzes moet maken en die moet durven verkopen, maar het zijn jouw keuzes en niet die van mij. Ik moet kiezen wat jij me opdraagt. Ik voel me verscheurd. Ik heb constant ruzie met mijn ouders en ben bang om zowel door hun als jou in de steek te worden gelaten, omdat ik jullie niet allemaal tevreden kan houden. Ik besluit om niet in de kamer te trekken en uiteindelijk lijk je je daarbij neer te leggen.

Dichte deur

Als ik twijfel over ons contact, spoort de vriendin die mij jou heeft aangeraden me aan om toch door te zetten. Om elke keer weer naar je toe te gaan. Ik weet nog dat je me aan het einde van ons contact mailt. Je hebt je bedacht. Als ik niet bij jou in de kamers trek, kan je me niet meer helpen. Ik twijfel of onze volgende afspraak nog wel door zal gaan, maar de vriendin me ervan dat je het anders wel had laten weten en dat je me niet voor een dichte deur zou laten staan. De volgende dag is dat echter precies wat er wel gebeurt. Ik bel je trillend op. Je bent boodschappen aan het doen en bent “vergeten” dat we een afspraak hadden. Daarna heb ik je nooit meer gezien.

De brief

Als ik die dag thuiskom, zie ik een brief aan mijn moeder op de mat liggen. Ik weet meteen dat er iets niet klopt en maak hem open. Ik word misselijk van wat ik lees. Het is een laatste poging om me toch bij jou op kamers te krijgen, dit keer via mijn moeder. Je schrijft dat ik jou vertrouw, terwijl je met die brief dat vertrouwen volledig kapotmaakt. Je schrijft over dingen die ik je in vertrouwen heb verteld en je schrijft dat je wilt weten wat de waarheid is. Je gelooft niet wat ik je verteld heb en wilt bij mijn moeder checken wat waar is en wat niet. Bijgevoegd heb je ook een mail die je eerder naar me hebt gestuurd, waarin je jezelf omschrijft als reddende engel. De oplossing voor wat er allemaal speelt, zolang ik maar bij jou in de studentenkamer trek.

Langsrijden

Zelfs nadat ik heb aangegeven te willen stoppen met de therapie geef je niet op. Ik heb nog een boek van je liggen. Ik wil het naar je opsturen, maar jij komt het liever ophalen. Het kost me veel moeite om te voorkomen dat je langs komt terwijl mijn ouders thuis zijn. Later mail je me dat je toch langs mijn huis bent gereden. Je vind dat het er armoedig en stil uitziet en vraagt je af of dat de reden was dat ik niet wil dat je me bij me langskomt. Ik kan nog steeds niet begrijpen dat je niet doorhad dat ik je niet meer vertrouwde en dat ik je niet in de buurt van mijn ouders wilde hebben. Ik was bang voor wat je dan zou doen en het voelde heel onveilig dat je langs was gereden.

Afscheidsbriefje

In het afscheidsbriefje dat ik later met de post van je krijg, schrijf je dat het bijzonder was om me ontmoet te hebben. Ik krijg het benauwd als ik dat teruglees, je hebt geen idee hoe dit alles voor me was. Ik weet dat je het goed bedoelde en er alles aan deed om me te helpen, maar goede bedoelingen kunnen ook veel kapot maken. Het heeft mijn problemen met mensen vertrouwen versterkt en praten over alles wat er speelt gaat me nog moeilijker af dan eerst.

Knagend gevoel

Als er één ding is wat ik wel van je heb geleerd, is het dat ik moet luisteren naar mijn gevoel. Dat is niet omdat je me dat hebt laten zien, maar juist omdat je me hebt laten zien wat er gebeurt als ik dat niet doe. Ik luisterde niet naar het knagende gevoel dat er iets niet klopte, totdat ik er te diep inzat. Als iets niet goed voelt, dan heeft dat altijd een reden. Of die reden nu in het verleden of het heden ligt, het is er en ik moet er iets mee. Meteen en niet pas als het al te laat is.

Groeten,
Jessica

You did not break me
I’m still fighting for peace
I’ve got thick skin and an elastic heart
– uit Elastic heart van Sia

Brief aan mijn therapeuten

Beste therapeut,

Grenzen respecteren

coffee-2306471_1920

Als je jouw en mijn grenzen respecteert, ook als ik ze zelf niet kan voelen, voel ik me steeds een stukje veiliger. Als je me wel over een grens trekt, wordt het blanco in mijn hoofd. Ik dissocieer, ook als je dat misschien niet door hebt. Ik heb het nodig dat je voorzichtig bent, let op wat er binnenin me gebeurt en leert herkennen wanneer ik er niet meer bij ben. Zodat veiligheid voor onveiligheid in de plaats kan komen.

Fouten toegeven

Als je je fouten erkent, geeft me dat het gevoel dat die van mij er ook mogen zijn. Fouten maken vind ik moeilijk. Ik denk dat ik iedereen teleurstel en er alleen mag zijn als ik alles goed doe. Ik heb het nodig dat je je kwetsbaar durft op te stellen. Zodat ik kan zien dat fouten maken mag.

Om hulp vragen

Als je om hulp vraagt als je het even niet zo goed meer weet, laat mij dat zien dat ik ook hulp nodig mag hebben. Ik los mijn problemen liever alleen op, zonder hulp. Het voelt zwak dat ik het niet in mijn eentje aankan. Ik heb het nodig dat je me laat zien dat het normaal is hulp te zoeken als je het ergens moeilijk mee hebt. Zodat ik ook om hulp leer durven vragen.

Begrijpen

Als je me begrijpt en dat laat merken, voel ik me gehoord. Soms snap ik niet hoe ik zelf in elkaar zit, waarom ik op dingen reageer zoals ik doe. Een deel van mij richt zich nog steeds op overleven. Ik heb het nodig dat je me naar luistert, je inleeft in mijn gedachten en mijn overlevingsmechanismen ziet. Zodat ik kan voelen dat er leven na overleven komt.

Wie ik ben

Als je wilt weten wie ik los van mijn problemen ben, geeft me dat het gevoel dat ik meer waard ben dan wat er met me aan de hand is. Soms voelt het alsof dat wat er met me is gebeurd belangrijker is dan wie ik daarnaast ben. Ik heb het nodig dat je vraagt naar wie er achter de pijn zit en dat je ook blijft luisteren als ik geen antwoord weet. Zodat ik kan merken dat er meer is dan alleen ellende.

Vertrouwen

Als je vertrouwen in me hebt, geeft dat me hoop dat het ooit nog goed kan komen. Ik voel me soms wanhopig en dan ben ik bang dat het nooit meer goed komt. Ik heb het nodig dat ik leer vertrouwen op mezelf. Het helpt me als je dat even van me over wilt nemen totdat ik het zelf heb geleerd.

Als je wereld vergaat

leaf-4109062_1920

Allesverslindend

Je zou denken dat je wereld vergaat als je seksueel wordt misbruikt. Dat niets meer hetzelfde is en dat de grond onder je voeten wordt weggeslagen. Je zou denken dat angst alles is wat er nog overblijft. Dat blijdschap niet meer bestaat als het wordt meegezogen in een kolk van verdriet. Je zou denken dat een allesverslindend geheim daadwerkelijk alles zou verslinden.

Alles gaat gewoon door

Ik ben 14 als het misbruik begint, maar niets van dat alles gebeurd. Ik ga nog steeds naar school, heb hobby’s en spreek met vriendinnen af. Mijn dader blijft gewoon mijn zus. Alles ziet er nog precies hetzelfde uit, alsof er nooit iets gebeurd. Er is niets verandert, maar tegelijkertijd is alles anders. Ik ga door terwijl ik langzaam word overspoeld door leugens en illusies.

Ik leef niet meer

Mijn leven ziet er nog precies hetzelfde uit, maar ik leef het niet meer. Fysiek ben ik aanwezig, mentaal gaat alles langs me heen. Ik leef in een waas waarvan ik zelf niet weet dat hij bestaat. Binnenin me woekert een geheim dat langzaam alles opslokt. Er is geen ruimte om te voelen wat het met me doet. Het verdwijnt naar de achtergrond en het is alsof er nooit iets is gebeurd. Ondertussen stapelen trauma’s zich op en zijn grenzen verdwenen.

Tijd

Je zou denken dat tijd uiteindelijk alle wonden heelt. Dat wanhoop langzaam plaats maakt voor hoop en alle afdrukken van het verleden verdwijnen. Je zou denken dat angst zijn intensiteit verliest en verdriet steeds minder van zich laat horen. Dat gebeurtenissen als herinneringen uit een fotoboek worden die je alweer bent vergeten als je de bladzijde omslaat. Je zou denken dat alles weer normaal wordt.

Aandacht

Ik zou willen zeggen dat het klopt en dat tijd alles heelt wat ooit kapot was, zonder dat je daar iets voor hoeft te doen. Maar het is niet het wondermiddel dat het lijkt. De tijd verergert wonden die nooit zijn schoongemaakt en ontsmet. Ze gaan ontsteken en etteren. Hoe harder je ze negeert, hoe pijnlijker ze worden. Tijd wordt pas effectief als je het combineert met aandacht. Aandacht voor wat er is en voor wat er was.

Tussen de lijntjes

Triggerwaarschuwing

Deze blog gaat over zelfbeschadiging. Als je hier gevoelig voor bent en je je op dit moment niet goed voelt, stel het lezen dan liever nog even uit.

Littekens

Smalle witte lijntjes, horizontaal naast elkaar. Subtiel, maar voor mij duidelijk zichtbaar. Ik weet dat ze er zitten en hoe ze daar komen, maar ik wil het niet zien. Het liefst verstop ik mijn armen onder lange mouwen, zodat ik het bestaan van de littekens kan ontkennen. De schaar heeft nooit over mijn arm gekrast en het bloed heeft nooit gestroomd. Er is niets aan de hand.

Korte mouwen

Maar dan wordt het warm buiten. Zo warm dat lange mouwen geen optie meer zijn. Vertwijfeld sta ik voor mijn kast. Mijn blik gaat van een trui naar een t-shirt en weer terug. Van verstopt en veel te warm naar kwetsbaar en vrij. Ik kies uiteindelijk voor de korte mouwen en alhoewel ik weet dat de littekens nauwelijks zichtbaar zijn ben ik toch bang dat iemand het ziet.

Wonden

De littekens staren me de hele dag aan, confronterend. Want tussen de lijntjes verschuilt zich de pijn. Ik beschadig mezelf nu ruim een jaar niet meer, maar de wonden zitten nog binnenin me. Als ik de littekens zie borrelt de onzichtbare pijn omhoog. Voor even weer zichtbaar, maar alleen voor mij. Wonden die meer verzorging nodig hebben dan de zichtbare wonden ooit hadden.

Vervagen

Aan het einde van de dag verstop in mijn armen weer veilig onder lange mouwen, maar niet voordat ik met mijn hand de lijntjes even zacht heb aangeraakt. Dezelfde hand die ze heeft veroorzaakt. De littekens mogen er zijn, want ze zijn er al. De pijn zal vervagen, de lijntjes misschien uiteindelijk ook. Anders worden ze een subtiele herinnering aan het gevecht dat ik heb gevoerd om te staan waar ik dan sta.